Trại sáng tác Tam Đảo “ Xây dựng kịch bản từ đời sống”
- Written by Minh Phương
Ngày 5/10/2026, tại Nhà sáng tác Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Hỗ trợ sáng tác Văn học nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khai mạc Trại sáng tác kịch bản sân khấu năm 2026.
Dự lễ khai mạc có NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam; ông Trần Ngọc Khởi, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sáng tác văn học nghệ thuật; ông Nguyễn Song Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm; ông Đỗ Quảng Chung, Giám đốc Nhà sáng tác khu vực miền Bắc; NSƯT Nguyễn Văn Bộ, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam.
Trại quy tụ 10 tác giả: Đỗ An Ninh, Nguyễn Toàn Thắng, Trần Phương Hạnh, Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Nguyễn Thị Hương (Min Hương), Hoàng Thanh Du, Trịnh Thị Huyền (Huyền Trịnh), Nguyễn Lan Hương (NSND Lan Hương), Nguyễn Quang Biên và Phạm Ngọc Dương. Thành phần dự Trại là những cây bút đã gắn bó với sân khấu cùng các tác giả trẻ, trong đó 8 tác giả tập trung vào kịch bản sân khấu và 2 tác giả chuyên kịch bản Chèo. Việc tạo điều kiện để các tác giả trẻ dự Trại cũng là cơ hội để các thế hệ được chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn trong quá trình sáng tác.
Phát biểu khai mạc, NSND Trịnh Thúy Mùi nhấn mạnh việc dành thời gian tập trung cho sáng tác giúp các tác giả trao đổi kinh nghiệm, khơi mở cảm hứng và phát huy năng lực. Trước yêu cầu ngày càng cao đối với kịch bản, bà đề nghị người viết tiếp tục bám sát thực tiễn, khám phá sâu con người và những vấn đề đương thời; tác phẩm cần có chiều sâu tư tưởng, giá trị nhân văn, bản sắc văn hóa và sức hấp dẫn với công chúng. Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để đội ngũ tác giả phát huy năng lực sáng tạo.
Nhấn mạnh vào khả năng sáng tác kịch bản bám sát đời sống, NSND Trịnh Thúy Mùi nhấn mạnh “Để chất liệu đời sống trở thành kịch bản, người viết cần tìm được một tình huống sân khấu cụ thể. Nhân vật phải có mục tiêu, gặp trở lực và buộc phải lựa chọn; những lựa chọn ấy làm thay đổi quan hệ, đẩy xung đột tiến triển và dẫn câu chuyện đến bước ngoặt. Tư tưởng của tác phẩm khi được thể hiện qua hành động, số phận và hệ quả đối với nhân vật sẽ tạo cơ sở cho khán giả tự suy ngẫm. Bản sắc văn hóa cũng có thể hiện diện trong cách nhân vật nói năng, ứng xử, trong quan hệ cộng đồng và hoàn cảnh sống, thay vì chỉ được trình bày qua lời giới thiệu.”
Một trong những nội dung hoạt động mang tính điểm nhấn tại Trại sáng tác lần này- các tác giả sẽ đọc, trao đổi chuyên môn, đóng góp ý kiến và chỉnh sửa bản thảo kịch bản tại trại. Kịch bản còn cần tính đến khả năng biểu diễn, mục đích của từng cảnh, nhịp xuất hiện thông tin, chuyển biến tâm lý, lời thoại và cách đổi không gian. Bên cạnh đó là thời lượng, số lượng tuyến nhân vật và yêu cầu về cảnh trí, âm thanh, ánh sáng. Trên tinh thần trọng thị, cởi mở và đoàn kết, hoạt động này thực sự mang một ý nghĩa rất quan trọng để tạo nên một Trại sáng tác thành công.
Trong 10 ngày làm việc, các tác giả có điều kiện tập trung sáng tác, hoàn thiện ý tưởng, kịch bản. Kết quả có thể hình thành ở nhiều mức độ: đề cương đã xác định rõ chủ đề, nhân vật và xung đột; bản thảo đang được phát triển thành các hồi, cảnh; hoặc kịch bản đã qua một vòng chỉnh sửa và có thể tiếp tục được đọc, góp ý. Mức độ hoàn thiện của từng tác phẩm sẽ phụ thuộc vào điểm xuất phát của bản thảo và quá trình lao động của mỗi tác giả.
Khi kết thúc trại, những kịch bản đạt độ hoàn thiện có thể bổ sung nguồn tác phẩm để các đơn vị nghệ thuật nghiên cứu, xem xét dàn dựng. Các đề cương và bản thảo cần tiếp tục phát triển vẫn có thể mang theo hướng chỉnh sửa cụ thể. Các tác phẩm của Trại sáng tác kịch bản chính là biểu hiện năng lực sáng tác qua khả năng chuyển những vấn đề thời sự của đời sống hiện nay thành những nhân vật, xung đột và các thức giải quyết xung đột, mâu thuận bằng những hành động sân khấu thuyết phục.
